start | kontakt | mapa strony |
    Szukaj
  Aktualności      Galeria      Kontakt   
Sierpień 2006 - Interpretacja wyników

wydrukuj  pobierz w postaci PDF
Parametry jakości wód
Interpretacje wyników zestawionych w tabeli


Ogólny stan trofii wód

Stan trofii Zalewu Wiślanego Sierpniu 2006 r. można określić‡ jako hypereutrofię. Zakres zmienności wskaźników TSI (Carlson, 1977) st晿enia chlorofilu a (CHL) 55,8 – 75,9, widzialności (SD) 70,0 – 77,4 oraz st晿enia fosforu ogólnego (TP) 77,4 – 85,2 jednoznacznie sytuuje stan wód Zalewu w tej kategorii stanu trofii (wg  Carlson i Simpson, 1996).

Widzialność‡, tlen, zawiesina, chlorofil a i feofityny


    Widzialność‡ krążka Secchiego mieściła się w granicach 0,30 – 0,50 m. Tak niska penetracja światła była spowodowana zarówno obecnością komórek glonów żywych, jak i martwych. Średnia zawartość‡ zawiesiny wynosiła 62,5 mg/l, przy bardzo nieznacznej zmienności (odchylenie standardowe 5,7 mg/l). Średnia zawartość‡ chlorofilu wynosiła 41,1 μg/l i była trzykrotnie mniejsza od średniego st晿enia feofityny: 122,6 μg/l. Oznacza to, że w wodach Zalewu mieliśmy do czynienia ze szczególnie wysoką produkcją pierwotną glonów w okresie lata 2006 r. (łączne st晿enie chlorofilu a i feofityn wynosiło aż 163,7 μg/l). Większa czć™ść‡ tej produkcji (2/3) już obumarła, co świadczy o intensywnych, choć‡ krótkotrwałych zakwitach gł. sinic. Konsekwencją unoszenia się w toni wodnej znacznej ilości zawiesinowej martwej materii organicznej jest zwiększone zużycie tlenu: jego średnie st晿enie nieznacznie przekracza 8 mg/l.

Substancje biogenne

    Zwraca przede wszystkim uwagć™ bardzo wysokie st晿enie fosforu ogólnego w wodzie Zalewu. To ten wskaźnik jest głównie odpowiedzialny za stan hypereutrofii. Średnie st晿enie TP wynosi ponad 200 μg/l, a zakres jego zmienności nie jest znaczny: od 156 do 276 μg/l. Szczególnie wysokie st晿enia wystć™pują w zachodniej, płytszej cz晶ci Zalewu. St晿enia fosforanów (SRP) mieszczą się przeciętnych wartościach 6 – 54 μg/l, przy średnim st晿eniu 28 μg/l. Wynika stąd, że większa czć™ść‡ fosforu została zasymilowana przez produkcjć™ pierwotną i nadal znajduje się w żywych i martwych komórkach glonów.
    Również w przypadku azotu mamy do czynienia ze znacznym udziałem tego pierwiastka w produkcji pierwotnej i sestonie, o czym świadczy olbrzymia przewagą st晿enia azotu ogólnego (średnio 0,62 mg/l) nad formami rozpuszczonymi N-NH4 i N-NO3 (średnie st晿enia 0,23 i 0,14 mg/l odpowiednio). Większa ilość‡ jonu amonowego może mieć‡ przyczynć™ w przybierających na sile procesach rozkładu zawiesinowej materii organicznej oraz w zmniejszonych ilościach tlenu w warstwie przydennej (średnio 4,4 wg danych niepublikowanych autorów).
    Relacje pomiędzy azotem i fosforem wskazują m.in. na strategię fitoplanktonu (Arrigo, 2005) i w przypadku wód Zalewu Wiślanego, ze średnim stosunkiem N:P = 3,1, jednoznacznie wskazują na znaczną przewagć™ cytologicznych składników wzrostu, gł. rybosomalnego RNA, w organizmach fitoplanktonowych, czego efektem są „zakwity” glonów.
Zakres stechiometrycznego stosunku N:P jest dość‡ zmienny (0,8 – 4,7), chociaż we wszystkich punktach poboru potwierdza opisane wyżej zjawisko.

Fitoplankton

Zbiorowisko glonów planktonowych Zalewu Wiślanego charakteryzowało znaczące podobieństwo struktury dominacji, zmienny skład taksonomiczny i duża intensywność‡ rozwoju.
Dominującą grupą glonów były Cyanophyta (sinice), których udział wynosił około 60 - 80% wszystkich glonów. Wystć™pujące Cyanoprokaryota były w większości przedstawicielami rzć™du Chroococcales. Zróżnicowanie taksonomiczne tej grupy glonów było duże, jednak do najliczniej notowanych należały gatunki z rodzajów Microcystis, Aphanocapsa, Woronichinia, Anabaena Gloeocapsa, Aphanothece, Gomphosphaeria, Merismopedia. Poszczególne rodzaje sinic można było uznać‡ za dominujące na określonych stanowiskach badawczych. Na stanowiskach 2, 5 i 7 dominantami były Gomphospaeria, Woronichinia lub Snowella. Aphanocapsa wystć™powała najliczniej na stanowiskach 6, 17 i 19, a reprezentowana była przez gatunki Aphanocapsa holastica, Aphanocapsa delicatissima, Aphanocapsa marina. Zupełnie inną strukturć™ dominacji stwierdzono na stanowisku 8 i 9, 10, gdzie zanotowano intensywny rozwój Anabaena spiroides i współdominacjć™ innych przedstawicieli tego rodzaju. Microcystis reprezentowane w większości przez Microcystis flos-aquae, Microcystis viridis, Microcystis botrys, największy rozwój osiągn晳o w rejonie stanowisk 1-5 i 9-16. Zasięg dominacji tego rodzaju był największy. Najcz晶ciej gatunkom wystć™pującym w większości towarzyszyła duża różnorodność‡ innych. Poza sinicami były to glony z grupy Chlorophyta i Bacillariophyceae. Przedstawicielem zielenic o najwyższej frekwencji było Pediastrum boryanum i gatunki z rodzaju Scenedesmus. Natomiast do najcz晶ciej spotykanych okrzemek należały Actinocyclus normanii, Camphylodiscus hibernicus. Gatunki pozostałych grup glonów planktonowych (Pyrrophyta, Euglenophyta, Chrysophyta: Chrysophyceae) wystć™powały w zdecydowanej mniejszości, a udział ich nie przekraczał 2% wszystkich glonów.
Analiza wykonana w oparciu o próby wody pobrane 9 sierpnia 2006 roku, na 21 stanowiskach wykazała zdecydowaną dominacjć™ sinic, przy jednoczesnym dużym ich zróżnicowaniu taksonomicznym i intensywnym rozwoju, co może być‡ podstawą do określenia zbiorowiska glonów planktonowych Zalewu Wiślanego jako typowego dla zbiorników o dużej trofii.


Autorzy:
Marek Kruk, Agata Rychter, Bożena Jaworska, Lidia Nawrocka

Projekt "MONTRANSAT" realizowany jest ze środków Uni Europejskiej w ramach programu
sąsiedztwa Litwa, Polska, Obwód Kalingradzki Federacji Rosyjskiej
Partner wiodący
PWSZ Elbląg

© Copyright by PWSZ Elbląg. 2008 r. Wszelkie prawa zastrzeżone. | Projekt i realizacja Vene Studio