start | kontakt | mapa strony |
    Szukaj
  Aktualności      Galeria      Kontakt   
Sierpień 2007 - Interpretacja wyników

wydrukuj  pobierz w postaci PDF
Ogólny stan trofii wód

W połowie Sierpnia 2007 roku Zalew Wiślany znajdował się w trakcie dynamicznych zmian ilościowych i przestrzennych dotyczących zmienności ważnych parametrów jakości wód. Charakterystyczną cechą było ich silne zróżnicowanie. W zasadzie, podobnie jak w Lipcu stan trofii Zalewu można określić‡ jako silną eutrofię i hypereutrofię. I tak, średni wskaźnik TSI dla widzialności a (SD) wynosił 69, ale jego zakres zmienności na poszczególnych stanowiskach kształtował się od 63 do 83. Podobnie, wskaźnik TSI dla chlorofilu a (CHL) był silnie zróżnicowany (od 56 do 97), a średnia (72) tym razem mieści się w granicach stanu hypertrofii. Jednoznacznie na ten stan wskazują natomiast wyniki wskaźnika TSI dla fosforu całkowitego (TP): wszystkie przewyższają 70, a średnia wynosi 76. Średnie wyniki wskaźników stanu trofii zawyżają odczyty parametrów na jednym stanowisku (nr 9 przy Mierzeji Wiślanej) zlokalizowanym na „plamie” bardzo intensywnego „zakwitu” glonów obejmującego warstwć™ ok. 40 cm, a nie jak na innych stanowiskach i w pozostałych miesiącach tylko powierzchnię wody. Tak intensywnemu rozwojowi fitoplanktonu sprzyjała wysoka temperatura wody: średnio 23,7, a lokalnie (na stanowisku 9) nawet 25,7oC.  

Widzialność‡, tlen, zasolenie, zawiesina, chlorofil a i feofityny

    Widzialność‡ krążka Secchiego była podobna jak w Czerwcu (średnio 0,55 m), ale bardzo zróżnicowana od 0,20 (na stanowisku nr 9) do 0,80 (na stanowisku nr 15 przy Tolkmicku). W pozostałych punktach różnice wahały się nie więcej niż 0,20 m od średniej. Średnia zawartość‡ zawiesiny nie uległa od Lipca zmianie (71 mg/l), natomiast lokalnie (pkt 9) zanotowano nawet 212 mg/l. Poza tym jednym stanowiskiem, zmienność‡ zawartości zawiesiny nie była znaczna (52 – 72 mg/l).  Podniosła się średnia zawartość‡ chlorofilu a (do 114 μg/l), ale jest to wynikiem przede wszystkim ekstremalnej wartości na stanowisku nr 9: 891 μg/l. Odnotowano też stosunkowo nieznaczną zawartość‡ chlorofilu a (13 μg/l) na stanowisku 2 w zachodniej cz晶ci Zalewu. To silne zróżnicowanie tego parametru może świadczyć‡ o dynamice rozwoju fitoplanktonu i jednocześnie o roli czynników przemieszczających „plamy zakwitu” jak wiatr i prądy wyrównujące dopływ wód morskich przez Cieśninć™ Pilawską. Mogą one z jednej strony „oczyszcza懔 z glonów centralne i południowe fragmenty Zalewu, gromadząc fitoplankton w innych (na przykład przy Mierzei Wiślanej). Niska zawartość‡ feofityny (oprócz pktu 9) wskazuje na wciąż dobre warunki do rozwoju fitoplanktonu. Woda w Zalewie była podobnie natleniona (średnio ok. 9,3 mg O2/l) jak w Lipcu. W „plamie zakwitu” glonów na stanowisku 9 natlenienie było znacznie wyższe (15,2 mg/l). Średnie zasolenie znów nieco spadło (o ok. 0,6 ‰) w porównaniu z Lipcem (do 3,2 ‰), co może być‡ dalszym efektem dopływu słodkich wód lądowych po lipcowych opadach i wymieszania wód pod wpływem wiatrów i prądów.

Substancje biogenne

    Podobnie jak w poprzednich miesiącach, również w Sierpniu charakterystyczną cechą trofii Zalewu było bardzo wysokie st晿enie fosforu całkowitego charakterystyczne dla stanu hypereutrofii. W porównaniu z Lipcem średnie st晿enie TP było nieco mniejsze i wynosiło 156 μg/l, przy znacznym odchyleniu standardowym wynoszącym 74 μg/l, a to głównie za sprawą bardzo wysokiego st晿enia fosforu całkowitego w punkcie 9 (404 μg/l). Wyraźnie natomiast obniżyły się st晿enia fosforanów (SRP) we wszystkich punktach z wyjątkiem 9 (do średnio 23 μg/l), co być‡ może świadczy o powolnym wyczerpywaniu zasobów tego składnika pokarmowego przez fitoplankton. 
    Obraz zawartości azotu w wodach Zalewu Wiślanego uległ w Sierpniu 2007 r. dość‡ istotnej zmianie w porównaniu z poprzednimi miesiącami. Średnia zawartość‡ azotu całkowitego była w tym miesiącu ok. 3-krotnie wyższa niż w Lipcu (średnio 1,97 mg/l TN), natomiast ekstremalnie (na stanowisku 9) sięga wartości ok. 7,5 mg/l. Natomiast st晿enia form rozpuszczonych N-NH4 i N-NO3 nie uległy wyraźniejszym zmianom: st晿enie azotu azotanowego zwiększyło się średnio z 0,04 mg/l w Lipcu do 0,07 mg/l w Sierpniu, a azotu amonowego pozostało na podobnym śladowym poziomie (średnio 0,007 mg/l). Wytłumaczeniem tych istotnych zmian w zawartości azotu całkowitego, zawartego głównie w zawiesinie, może być‡ pozyskanie na drodze enzymatycznego wiązania azotu atmosferycznego, przez dominujące w składzie fitoplanktonu i decydujące o intensywnych opisywanych od Czerwca „zakwitach” sinice.
    Odnotowany wyżej wyraźny wzrost zawartości azotu zawiesinowego w Sierpniu 2007 r. zmienia również radykalnie stosunek N do P w wodach Zalewu, który w poprzednich miesiącach był niższy od 10, a nawet sięgał w Czerwcu i Lipcu wartości 3-4 (podobnie zresztą jak w sierpniu 2006 r.). Tym razem wynosił on średnio ok. 12, przy zakresie zmienności od ok. 7 do 19. Oznacza to prawdopodobnie, iż rozwijające się tak intensywnie w poprzednich miesiącach sinice (wg literatury stosunek N do P w „zakwitach” sinic jest bardzo niski) po wykorzystaniu puli fosforu do budowy organów wzrostu, sprowadziły do budowy komórek azot atmosferyczny. Być‡ może oznacza to, że organizmy te osiągają już maksymalną produkcjć™ i w kolejnym miesiącu Wrześniu należy oczekiwać‡ przewagi procesów rozkładu.

Autorzy: Marek Kruk, Agata Rychter, Bożena Jaworska, Lidia Nawrocka

TAKSONY O NAJWIć˜KSZYM UDZIALE (%) W FITOPLANKTONIE ZALEWU WIŚLANEGO
W SIERPNIU 2007 ROKU

Taksony  
stanowiska  1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
 10  11  12
 13  14  15
Cyanoprokaryota                              
Anabaena flos-aquae Breb. o o o     o o o o o o o o o o
Aphanizomenon flos-aquae (Kosin.) o o o     o o o o o o o o o o
Aphanocapsa glevileii                         o    
Aphanocapsa incerta (Lemm.) Cron.et Kom. o o     o               o o  
Aphanothece microscopia Nag.           o o                
Chroococcus sp.                             o
Gloeocapsa sp.       o                      
Lemmermanniella parva Hindak         o               o    
Merismopedia tenuissima  Lemm. o o o o o                    
Microcystis aeruginosa (Kutz.) Kutz.       o o o o       o o o o  
Microcystis botrys Teil.       o o o o       o o     o
Microcystis flos-aquae (Witt.) Kirch.       o     o                
Microcystis viridis (A. Br.) Raben. Lemm.           o                  
Nodularia spumigena Mert.ex Born.Flah. o o o         o o o o o o o o
Planktolyngbya bipunctata (Lemm.) Anagn.et Kom.         o                    
Pseudanabaena limnetica (Lemm.) Kom.         o                    
Woronichinia compacta (Lemm.) Strom.     o o o o o                
Woronichinia fusca (Skuja) Kom.Hind.   o                          
Chrysophyta                              
Bacillariophyceae                              
Campylodiscus hibernicus Ehr. o o o o     o o o o       o  
Chlorophyta                              
Crucigenia tetrapedia       o o o o                
Oocystis spp   o o       o o             o
Pediastrum boryanum (Turp.) Meneg. o o o   o o   o     o o      
Scenedesmus spp o                 o     o o  



Projekt "MONTRANSAT" realizowany jest ze środków Uni Europejskiej w ramach programu
sąsiedztwa Litwa, Polska, Obwód Kalingradzki Federacji Rosyjskiej
Partner wiodący
PWSZ Elbląg

© Copyright by PWSZ Elbląg. 2008 r. Wszelkie prawa zastrzeżone. | Projekt i realizacja Vene Studio